Author Archives: elinsig

Neyslu­rými í Reykja­vík – mikil­væg skaða­minnkandi þjónusta!

Velferðarráð hefur samþykkt samning milli Reykjavíkurborgar og Sjúkratrygginga Íslands um að fela Rauða Krossinum rekstur færanlegs neyslurýmis í Reykjavík. Málið hefur átt sér langan aðdraganda, en mörg muna eflaust eftir miklum viðbrögðum við hugmyndum Jóns Gnarr, sem þá var borgarstjóri, um opnun neyslurýmis í Reykjavík. Mörgum þótti hugmyndin fjarstæðukennd og ekki hægt að segja að það hafi verið víðtæk sátt um hana, hvorki innan stjórnmálanna né meðal fagfólks í félags- og heilbrigiðmálum á þeim tíma. En umræðan fór af stað og árið 2016 skilaði hópur sem sem hafði það hlutverk að skila tillögum um skaðaminnkandi nálgun í þjónustu og lagalegu umhverfi vímuefnaneytenda, og skipaður var af þáverandi heilbrigðisráðherra, skýrslu þar sem m.a var lagt til að sett yrði á fót neyslurými. Lítið gerðist síðan í málinu þangað til Svandís Svavarsdóttir tók við Heilbrigðisráðuneytinu, en þá fór vinna í gang við löggjöf um málið sem samþykkt var á Alþingi í maí 2020.

Í Reykjavík var lítil framþróun í málaflokki heimilislausra allt fram til ársins 2014. Borgin rak gistiskýli fyrir heimilislausa í gamla farsóttarhúsinu á Þingholtsstræti auk þess sem kaffistofa Samhjálpar var opin yfir daginn. Hafði þetta fyrirkomulag verið nánast óbreytt um áratuga skeið. Fyrsta heildstæða stefnan í málefnum heimilislausra leit síðan dagsins ljós í febrúar 2014 og gilti sú stefna til ársins 2018. Ný stefna var svo samþykkt í borgarstjórn í júní 2019, en byggir hún í grunninn á skaðaminnkandi nálgun og hugmyndafræði um húsnæðið fyrst. Í henni er einnig ávörpuð sérstök staða kvenna í hópi heimilislausra, en rannsóknir sýna að vandi þeirra er oft meira falinn úti í samfélaginu og því þörf á sérstökum úrræðum fyrir konur. Reykjavík hefur verið leiðandi hér á landi í þjónustu við heimilislaust fólk og fram til þessa tekið að sér langstærstan hluta í þjónustu við þennan jaðarsettasta hóp samfélagsins.

Skaðaminnkandi nálgun í þjónustu byggir á nálgun mannúðar og skynsemi og því að viðurkenna fólk sem notar vímuefni og veita þeim aðstoð til að draga úr þeim skaða sem af neyslunni hlýst. Ekki er gerð krafa um að hætta neyslu til að eiga rétt á aðstoð og stuðningi. Neyslurými eru lagalega samþykkt svæði fyrir einstaklinga til að neyta ólöglegra vímuefna með sem öruggustum hætti. Starfsemi neyslurýma byggir á þeirri sýn að ef einstaklingar sem nota vímuefni um æð fá öruggan stað til að neyta efnanna, má draga úr ýmsum skaðlegum hliðarverkunum því tengdu. Neyslurými hafa verið starfandi frá því á áttunda áratugnum og var fyrsta neyslurýmið opnað árið 1986 í Berne í Sviss. Frá þeim tíma hafa mörg önnur lönd fylgt í kjölfarið, s.s Holland, Þýskaland, Noregur og Danmörk. Ég hef sjálf kynnt mér starfssemi neyslurýma og skoðaði m.a. slíkt í Amsterdam árið 2013 og sannfærðist í þeirri ferð að hér væri um gríðarlega mikilvæga þjónustu að ræða fyrir einn jaðarsettasta hóp samfélagsins.

Ég fagna framkomnum samningi við Sjúkratryggingar Íslands um rekstur neyslurýmis í Reykjavík. Sú mannúð sem felst í skaðaminnkandi nálgun getur skilið milli lífs og dauða fyrir þá sem þurfa svo nauðsynlega á þjónustunni að halda. Mikilvægt er að veita heilbrigðisþjónustu í slíku rými og því mikilvægt að samningurinn taki tillit til þess. Við skulum öll hafa kjark og þor til að standa með þeim sem þurfa öruggan stað til að neyta vímuefna, með mannúð og fordómaleysi að leiðarljósi. Ég fagna því að loksins verði öruggt neyslurými að veruleika í Reykjavík, það getur sannarlega skilið milli lífs og dauða.

Greinin birtist fyrst á Vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

Sér­stakur frí­stunda­styrkur – mikil­vægt rétt­lætis­mál!

Sérstökum frístundastyrk er ætlað að gera börnum keift að stunda fjölbreyttar tómstundir óháð efnahag foreldra en rannsóknir hafa sýnt að þáttaka barna efnaminni foreldra er mun minni í skipulögðu tómstundastarfi en annarra. Ljóst er að tómstundastarf barna getur verið þungur baggi fyrir tekjulág heimili og kostnaður valdið því að börn tekjulágra taka síður þátt í slíku starfi. Rannsóknir hafa sýnt fram á gildi þátttöku barna í skipulögðu íþrótta- og tómstundastarfi, bæði hefur þátttakan mikilvægt forvarnargildi og er auk þess mikilvægur félagslegur vettvangur fyrir börn. Frístundastarf er nú þegar niðurgreitt í flestum sveitarfélögum sbr. frístundakort Reykjavíkurborgar. En ljóst er að börn sem búa við fjárhagsþrengingar þurfa viðbótarstuðning. Ein af ábendingum Velferðarvaktarinnar til stjórnvalda í bréfi árið 2019 snérist um að auka niðurgreiðslur á tómstundastarfi barna sem búa við fjárhagsþrengingar, enda hafa sérfræðingar bent á að niðurgreiðsla þurfi ekki að vera almenn til að nýtast þeim sem mest þurfa á að halda.

Félagsmálaráðuneytið óksaði eftir samstafi við sveitarfélögin við útgreiðslu styrkjana. Ljóst er að innviðir voru ekki tilbúnir og því þurfi að vinna að hugbúnaðarlausnum og fleiru til að framkvæma verkefnið og hefur því verið lokið. Úrræðið hefur nú verið framlengt og viðbótarfrístundastyrkur samþykktur fyrir haustið 2021. Breytt fyrirkomulag veldur því að nú er hægt að sækja um ráðstöfun viðbótarfrístundastyrks með sambærilegum hætti og hefðbundnum frístundastyrk sem sveitarfélögin veita. Foreldrar þurfa því ekki að leggja út fyrir styrkjunum né senda inn kvittanir, heldur haka við styrkinn og ráðstafa honum þegar barnið er skráð í tómstundastarf. Flækjustigið er því mun minna og horft á viðbótarstuðningin sem ákveðinn rétt frekar en ölmusu sem erfitt er að sækja. Ljóst er að sérstakur frístundastyrkur er mikilvæg viðbót til tekjulágra heimila og mikilvægt að festa það úrræði í sessi, mikilvægt er að upphæðin fylgi þróun almennra frístundastyrkja sveitarfélaga og verði ekki minni en 50. þúsund krónur á ári til að byrja með. Vinstri græn leggja áherslu á að vinna heildstæða aðgerðaráætlun stjórnvalda gegn fátækt barna, í takt við ábendingar Velferaðarvaktarinnar.

Við hljótum öll að vera sammála um það.

Greinin birtist fyrst á Vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

SELMA, sér­hæft öldrunar­teymi í heima­þjónustu

Með fjölgun aldraðra stöndum við frammi fyrir þeirri áskorun að mæta þjónustuþörfum þessa stækkandi hóps. Við þurfum sem samfélag að mæta fólki þar sem það er statt af virðingu og umhyggju. Tryggja fjölbreytta þjónustu sem uppfyllir allar gæðakröfur nútímans.

Samstarf Heilbrigðisráðuneytisins og Reykjavíkurborgar hefur verið afar farsælt síðustu ár. Samningur um samþætta heimahjúkrun og félagslegra heimaþjónustu hefur skilað eldra fólki heildstæðari og betri þjónustu. Með stofnun sérhæfðs öldrunarteymis Reykjavíkurborgar, SELMU, bætum við þjónustu við aldraða í heimahúsum enn frekar. Stofnun teymisins á uppruna sinn í þungu ástandi á Landspítala. Heilbrigðisráðuneytið fól Velferðarsviði Reykjavíkurborgar að stofna og sjá um rekstur teymisins og nú stendur til að útvíkka starfsemi þess í samningi við Sjúkratryggingar Íslands, til að ná yfir allt höfuðborgarsvæðið og vera starfrækt um helgar. Þjónusta SELMU miðar að því að styrkja innviði heimahjúkrunar og auka þannig gæði þjónustunnar. Starfssemin er tvíþætt og felst í vitjunum hjúkrunarfræðinga og lækna í heimahús auk sérstakrar símaþjónustu og ráðgjafar og er markmiðið að með auknum stuðningi heim megi fækka sjúkrahúsinnlögnum aldraðra.

Alls fengu 92 einstaklingar þjónustu teymisins á fyrstu sex mánuðum ársins 2020 og komið var í veg fyrir ferð á bráðamóttöku fyrir alls 75 einstaklinga á tímabilinu. Auk vitjana og símaráðgjafar hefur SELMA leitt að borðinu ólíka meðferðaraðila úr öllu félags- og heilbrigðiskerfinu til finna farsæla lausn á flóknum málum. Hingað til hefur verið mikil vöntun á slíkri samhæfingu milli kerfa, og ljóst að SELMA gegnir þar lykilhlutverki. Niðurstöður könnunar meðal hjúkrunarfræðinga í heimahjúkrun sýna fram á mikla gagnsemi SELMU, en tæp 90% hjúkrunarfræðinga töldu aðgengið að þjónustunni gott og rúm 80% töldu þjónustuna nýtast í að leysa þung og flókin mál innan heimahjúkrunar. Starfsemi sérhæfðs öldrunartreymis miðar að því að auka lífsgæði fólks sem fær þjónustu heim, styrkja innviði heimahjúkrunar og auka samstarf aðila innan heilbrigðis- og félagsþjónustu. Ljóst er að um mikilvægt samstarfsverkefni ríkis og borgar er að ræða sem mikilvægt er að efla enn frekar til framtíðar með áherslu á þverfaglegt samstarf og frekari samþættingu þjónustu.

Samhliða nauðsynlegri uppbyggingu hjúkrunarheimila þarf að halda áfram að efla þjónustu heim, með fleiri sérhæfðum teymum til að sinna eldra fólki í heimahúsum. Mikilvægt er að hugmyndir um heilabilunarteymi og teymi til að sinna einstaklingum með fjölþættan vanda verði sem fyrst að veruleika. Leggja þarf áframhaldandi áherslu á nýsköpun og velferðartækni og eflingu fagstétta í heilbrigðisþjónustu. Með því sköpum við aldursvænt samfélag fyrir okkur öll.

Greinin birtist fyrst á Vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

Öflug og fjöl­breytt þjónusta við aldraða

Með fjölgun aldraðra stöndum við frammi fyrir þeirri áskorun að mæta þjónustuþörfum stækkandi hóps. Það er auðvitað fagnaðarefni að við lifum lengur og sífellt fleiri lifa við góða heilsu lengur en það er á sama tíma mikilvægt að leggjast á eitt um að auka þjónustuframboð við aldraða. Við þurfum að mæta fólki þar sem það er statt af virðingu, tryggja að þjónustan sé fjölbreytt og standist gæðaviðmið.

Samstarf heilbrigðisráðuneytis og Reykjavíkurborgar hefur gengið afar vel á síðustu árum, auk þess sem samþætting heimahjúkrunar og félagslegrar heimaþjónustu hefur skilað eldra fólki heildstæðari og bættri þjónustu.

Margt jákvætt hefur áunnist en helst ber að nefna tvo þætti í tengslum við samstarf heilbrigðisráðuneytis og Reykjavíkurborgar á síðustu árum. Fyrir það fyrsta hefur náðst að efla samning um samþætta heimahjúkrun og heimaþjónustu sem undirritaður var í desember síðastliðnum. Í honum er lögð áhersla á að efla getu heimahjúkrunar Reykjavíkur til að nýta velferðartækni í auknum mæli, samhliða því að fjölga vitjunum, auka sérhæfingu og þverfaglega teymisvinnu t.d. með sérstöku endurhæfingarteymi í heimahúsum og hjartabilunarteymi. Mikil tækifæri liggja í velferðartækni og hefur Reykjavíkurborg sett á laggirnar sérstaka velferðartæknismiðju þar sem þróa má og prófa ýmsar lausnir sem nýta má í þjónustu við aldraða, bæði heimavið og á hjúkrunarheimilum. Árlegur kostnaður við samninginn nemur um tveimur milljörðum króna.

Svo er það í öðru lagi stofnun sérhæfðs öldrunarteymis Reykjavíkurborgar SELMU, en sú þjónusta miðar að því að styrkja innviði heimahjúkrunar og auka gæði þjónustunnar. Starfsemin er tvíþætt og felst í vitjunum í heimahús auk sérstakrar símaþjónustu og ráðgjafar og er markmiðið að með auknum stuðningi heim megi fækka sjúkrahúsinnlögnum aldraðra.

Uppbygging hjúkrunarheimila í borginni er mjög stórt mál. Bjóða þarf fleirum sem metin eru í þörf búsetu á hjúkrunarheimilum. Þörf fyrir uppbyggingu hjúkrunarheimila er mest á höfuðborgarsvæðinu. Í maí síðastliðnum skrifuðu heilbrigðisráðherra og borgarstjóri undir samning um byggingu hjúkrunarheimilis við Mosaveg í Reykjavík fyrir allt að 144 íbúa. Samhliða undirritun samnings um hjúkrunarheimili við Mosaveg var staðfest viljayfirlýsing um byggingu hjúkrunarheimilis fyrir allt að 200 íbúa á svæði við Ártúnshöfða í Reykjavík. Unnið er að vinnu við skipulagningu svæðisins og er stefnt að því að hægt verði að hefja verklegar framkvæmdir við nýtt hjúkrunarheimili árið 2023. Ártúnshöfðaverkefnið er komið á framkæmdaáætlun um nauðsynlega uppbyggingu hjúkrunarrýma til ársins 2025 og verður fjármögnun þess tekin upp við gerð næstu fjármálaáætlunar.

Mikilvægt er að efla þá þjónustu sem fyrir er en bæta einnig þjónustu í heimahúsum og samþættingu þjónustu með áherslu á þverfaglegt samstarf. Samhliða nauðsynlegri uppbyggingu hjúkrunarheimila þarf að halda áfram að efla þjónustu heim, leggja áherslu á nýsköpun og velferðartækni og eflingu fagstétta í heilbrigðisþjónustu. Þannig sköpum við aldursvænt samfélag, fyrir okkur öll.

Svandís Svavarsdóttir er heilbrigðisráðherra og Elín Oddný Sigurðardóttir varaborgarfulltrúi Vinstri grænna í Reykjavík. 

Greinin birtist fyrst á Vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

Reykjavík – fyrir okkur öll!

Ræða flutt í Borgarstjórn þriðjudaginn 15. júní 2021 um Velferðarstefnu Reykjavíkurborgar til ársins 2030.

Borgarstjóri, borgarfulltrúar og aðrir áheyrendur. Það var lagt af stað í mikinn leiðangur þegar ákveðið var að móta fyrstu heildstæðu Velferðarstefnuna fyrir Reykjavíkurborg á haustmánuðum 2019. Ég var þess heiðurs aðnjótandi að vera hluti af þeim stýrihóp sem hélt utan um að leiða þá vinnu. Ég er stolt af þessarri vinnu enda fór í gang umfangsmikið samráðsferli sem var meginstefið í allri vinnu stýrihópsins, en í honum áttu sæti fulltrúar Velferðarráðs, Velferðarsviðs auk fulltrúa helstu hagsmunaðila. 

Mörg könnumst við sjálf við eða höfum heyrt sögur af oft torveldu kerfi þegar kemur að því að fá þjónustu hjá Reykjavíkurborg. Sjálf man ég eftir því eins og það hefði gerst í gær þegar ég steig fæti inn á skrifstofu þáverandi Félagsþjónustu Reykjavíkur fyrir um aldarfjórðung til að sækja um fjárhagsaðstoð, viðhorf þeirra sem þar tóku á móti mér skiptu á þeim tíma öllu máli. Leiðarljós mitt frá því að ég hóf afskipti af borgarmálum hefur ávallt verið að setja notendur þjónustunnar og þarfir þeirra í fyrsta sæti. Við þurfum að huga að því hvernig við getum minnkað flækjustig og háttað samskiptum við íbúana út frá þeirra þörfum frekar en hentugleika kerfisins. Kerfi fyrir fólk en ekki fólk fyrir kerfi er slagorð sem ég hef tileinkað mér í öllum mínum störfum í þágu borgarbúa. 

Nú standa eftir sjö stefnumarkandi áherslur í Velferðarstefnu borgarinnar, þær munu skilgreina forgangsáherlsur sem nánar eru útfærðar í aðgerðaráætlun sem fylgja stefnunni. Mig langar aðeins að tæpa á þeim rauða þræði sem ég sé í þeim sjö áherslum sem markaðar hafa verið 

1. Með því að viðurkenna að engin tvö eru eins þarf að breyta þjónustumenningunni og setja þarfir íbúa í fyrsta sæti. “Computer says no” – heyrir sögunni til!

2. Með nálægð og aðgengileika viljum við einfalt skipulag sem er hannað út frá þörfum notenda þjónustunnar í hvítevna t.d með eflingu stafrænna lausna, felst viljum við geta gengið frá umsóknum og slíkum málum í símanum eða tölvunni frekar en að mæta á staðinn, þeir sem ekki geta nýtt sér stafrænar lausnir fá auðvitað áfram þjónustu á staðnum. 

3. Með þjónustulipurð og skilvirkni nýtum við notendamiðaða hönnun og ferðalag íbúa gegnum allt kerfið, við hreinlega löbbum í gegnum þetta með fólki og finnum bestu lausnirnar þannig. 

4. Með virðingu og umhyggju leggjum við áherslu á valdeflingu fólks, byggjum samkipti á gagnkvæmri virðingu og trausti og vinnum gegn hvers kyns fordómum með hugmyndafræði mannréttinda að leiðarljósi. Munum ávallt að einstaklingar eru ekki jaðarsettir, það erum við samfélagið sem jaðarsetjum þá. 

5. Með forvörnum og frumkvæði, viljum við að frumkvæði gæti orðið stærri þáttur í vinnubrögðum starfsólks, hægt er að benda á ýmsar lausnir án þess að íbúinn þurfi ávallt að biðjaa um nákvæmlega þá lausn. Frumkvæðisskyldan snýr að því að upplýsa íbúann um rétt sinn á hinum ýmsu sviðum og fara heildstætt yfir málin. 

6. Með samtali og samráði bætum við upplýsingagjöf til borgarbúa, umfram allt notendur velferðarþjónustu og aðstandenda þeirra. Mikilvægt er að framkvæma reglulega þjónustukannanir á sem flestum sviðum. 

7. Með fagmennsku og framsýni sköðum við eftirsótt vinnuumhverfi, því án starfsólks er engin velferðarþjónusta. Í öflugri velferðarþjónustu fara hagsmunir starfsfólks og notenda saman. Öflugt fagfólk sem er stolt og ánægt í vinnunni sinni veitir íbúum gæðaþjónustu. 

Með þessar sjö stefnumarkandi áherslur að leiðarljósi, sköpum við Reykjavík sem sannarlega er fyrir okkur öll. Nú er það okkar sem sitjum í þessum sal að tryggja það að stefnan verði innleidd með aðgerðaráætlun á næstu árum. 

Takk kærlega öll sem lögðuð ykkar að mörkum og mótuðuð þessa stefnu, í dag er gleðidagur. 

Leave a Comment

Filed under Ræður

Stefna um framtíðarskipan tónlistarnáms í Reykjavík til 2030

Við ræddum í dag stefnu um framtíðarskipan tónlistarnáms í borginni en ég var fulltrúi í stýrihópnum sem vann stefnuna. Hér má lesa ræðu mína úr borgarstjórn í heild sinni. Nú er að vinna aðgerðaráætlun og láta verkin tala. Minna mas og meiri músík.

Borgarstjóri, borgarfulltrúar og aðrir áheyrendur. 

Það er gleðidagur að standa hér og ræða nýja stefnu borgarinnar um framtíðarskipan tónlistarnáms í borginni til ársins 2030. Hópurinn hefur starfað frá því í maí 2019 og hefur lagt mikla áherslu á upplýsingaöflun, gagnasöfnun og samráð við þá sem sinna tónlistarkennslu barna í borginni í víðum skilningi. Með því að leggja nú fram heilstæða stefnu um framtíðarskipan tónlistarnáms í Reykjavík, setjum við okkur það markmið að styðja við fjölbreytt faglegt og vandað tónlistarnám fyrir börn og ungmenni um alla borg. Á meðan við stöndum vörð um það góða starf sem unnið er þurfum við líka að styðja við nýsköpun og framþróun í tónlistarmenntun, stórbæta aðstöðu til tónlistarkennslu barna innan grunnskólanna og auka samstarf stofnana sem starfa á sviði tónlistarkennslu barna í sem víðustum skilningi. Rannsóknir sýna að tónlistarnám barna er æskilegt og stuðlar það að þroska, félagsgreind og góðri andlegri líðan þeirra sem það stunda auk þess fylgir tónlistarnámi aukin almenn námsgeta og bættur námsárangur.

Algjör samhugur var um það í stýrihópnum og hjá öllum sem við ræddum við að mikilvægt væri að leggja áherslu á aukið aðgengi að tónlistarnámi þannig að það standi öllum börnum til boða. Mikilvægt er að við ryðjum úr vegi þeim hindrunum sem hindra börn frá þátttöku í tónlistarnámi. Stuðla þarf að auknum jöfnuði þegar kemur að tónlistarnámi, bæði með því að minnka kostnaðarþáttöku en líka ameð því að vinna að markvisst að kynningu og hvatningu til tónlistarnáms um alla borg. Mikilvægur liður í því að gefa fleiri börnum kost á að stunda tónlistarnám er að elfa starf skólahljómsveita borgarinnar og auka samstarf tónlistarskóla og skólahljómsveita við skóla borgarinnar, þannig að sem flest börn geti stundað tónlistarnám innan veggja skólans á skólatíma. Einnig þarf markmisst að draga úr kostaðarþáttöku foreldra m.a með skipulagsbreytingum sem stuðla að nýsköpun í tónlistarkennslu draga úr stjórnunarkostnaði í kerfinu þannig að sem mest af því fjármagni sem veitt er til málaflokksins nýtist beint til kennslu barna. 

Stjórnunarkostnaður tónlistarkóla er mjög misjafn eins og staðan er í dag eða frá 8.6% og upp í 20.1%, til viðmiðunar er meðal stjórnunarkostnaður í grunnskólum um 7%. Það er því til mikils að vinna að skapa öfluga skóla og minnka þannig það hlutfall sem fer í stjórnun og auka fjármagn sem fer beint til kennslu barna og ungmenna í borginni.  Mikilvægt er að leggja áherslu á því að styðja skóla til að auka fjölbreytni námstilboða, kennsluhátta og sköpun í sínu starfi. Þar sem um mjög viðamikla stefnu er að ræða vil ég víkja sérstaklega að tveimur atriðum í minni ræðu. Það þýðir ekki að allt sem hér hefur verið farið yfir ágætlega í öðrum ræðum er allt mjög mikilvægt Ég vil nú aðeins víkja máli mínu að starfssemi skólahljómsveita borgarinnar. 

Markmiðið með skólahljómsveitum er að bjóða vandað, ódýrt og aðgengilegt tónlistarnám um alla borg. Þetta hefur tekist. Nú þurfum við að leggja áherslu á að fjölga plássum í skólahljómsveitum og fjölga þannig börnum sem geta stundað þar tónlistarnám. Auk þess að skoða hvort fjölga megi í sveitunum er komin tími til að athuga hvort og hvenær tímabært sé að stofna fimmtu skólahljómsveitina í borginni. Auk þess er brýnt að ráðast í nauðsynlegar úrbætur á aðstöðu skólahljómsveitanna og vinna að úrbótum á aðstöðu og húsnæði, bæði til skemmri og lengri tíma. Við þá vinnu má að nýta úttekt sem gerð var á húsnæði og aðstöðu skólahljómsveita á vegum sérstaks húsnæðishóps sem skilaði ítarlegri skýrslu um málið. Mikivægt er að muna ávallt eftir starfssemi skólahljómsveita þegar byggja á nýja skóla eða gera viðbyggingar eða endurbætur á núverandi skólahúsnæði. Það hefur verið viðloðandi að skólahljómsveitirnar “gleymist” eða mæti afgangi við nýtingu skólahúsnæðis, þessu þurfum við að breyta. Auk þess er tímabært að skoða útvíkkun á hlutverki skólahljómsveita og stofna innan þeirra sérstaka hverfiskóra. Hægt væri að byrja með slíkt verkefni í 1-2 hverfum í tilraunaskyni til að sjá hvernig reynist. 

Að lokum vil ég nefna þau tækifæri sem felast í tækni og nýsköpun á sviði tónlistarkennslu. Ljóst er að tæknibyltingin er lögnu hafin og mikilvægt að virkja hana í tónlistarkennslu sem og öllu öðru skólastarfi. Tækninotkun getur ekki bara stutt við núverandi fyrirkomulag kennslu heldur einnig leitt til nýsköpunar og nýrra kennsluaðferða sem aukið geta aðgang barna að tónlistarkennslu. Samhliðla því er mikilvægt að stuða að aukinni fagþekkingu tónlistarkennara og bjóða upp á símenntun á þessu sviði. Mikilvægt er að skoða hvort hægt sé að kaupa aðgang að kennsluöppum í tónlist fyrir reykvísk börn og gera fleiri tilraunir á því sviði. Einnig má skoða lausnir á sviði fjarkennslu, nýtingu á fyrirfram uppteknu efni og “flipped classroom” aðferðum til að virkja nemendur til frekari þátttöku.

Stefnan sem við ræðum nú er í senn framsýn, raunsæ en jafnframt metnaðarfull. Ég vil ítreka að samstarfið í stýrihópnum var farsælt og vil ég þakka borgarfulltúum Eyþóri Laxdal Arnalds og Alexöndru Briem fyrir gott samstarf. Einnig vil ég þakka Sigfríði Björnsdóttur sérstaklega fyrir sína miklu vinnu við gerð stefnunnar. Mikilvægt er að muna að nú þegar er unnið metnaðarfullt starf á sviði tónlistarnáms barna um alla borg og hefur hróður íslensks tónlistarfólks náð vel útfyrir landsteinanna, það er engin tilviljun. Nú stendur yfir vinna við tímasetta aðgerðaráætlun til að innleiða stefnuna og er það okkar allra að tryggja að sú innleiðing verði vönduð og tryggi framgang þeirra góðu tillagna sem hér eru lagðar fram. Að lokum vill ég segja að tónlistarlíf á Íslandi stendur í fullum blóma og það er okkar að búa þannig um hnútana að í borginni okkar verði öflugt tónlistarnám í forgrunni, sem stendur öllum börnum til boða um alla borg. Þannig skilum við ómældum og ómetanlegum gæðum til samfélagsins, fyrir okkur öll.

Leave a Comment

Filed under Ræður

Fríar tíðavörur í grunn­skólum Reykja­víkur­borgar!

Skóla-og frístundaráð hefur samþykkt tillögu ungmennaráðs Laugardals, Háaleitis og Bústaða um fríar tíðavörur í alla grunnskóla og félagsmiðstöðvar borgarinnar frá og með haustinu 2021. Ég vil byrja á að þakka fulltrúum sérstaklega fyrir þessa mikilvægu tillögu, þegar ungt fólk talar er það okkar kjörinna fulltrúa að hlusta. Ljóst er að aðgengi að tíðavörum er mikilvægt jafnréttismál. Ungmenni hafa ekki val um hvort og hvenær blæðingar hefjast og því mikilvægt að auðvelda aðgengi að tíðavörum á salernum í skólum og frístundamiðstöðvum borgarinnar.

Það getur aukið verulega á kvíða og streitu ungmenna að óttast að byrja á blæðingum á skólatíma eða þurfa að fara á salernið án þess að hafa tíðavörur meðferðis. Haustið 2018 hófst tilraunaverkefni um aukna markvissa kynfræðslu í tveimur skólum borgarinnar, samhliða fræðslunni hefur verið boðið upp á fríar tíðavörur á salernum skólans. Reynslan af verkefninu hefur verið afar jákvæð og þykir þeim nemendum sem hafa blæðingar öryggi felast í því að geta gengið að tíðavörunum vísum ef á þarf að halda.

Aðgengi að tíðavörum er auk þess mikilvægt heilsufarsmál, og staðan því miður þannig í heiminum í dag að aðgengi að slíkum vörum er víða ábótavant sem ógnar lífi og heilsu fólks víða um heim. Nú þegar hafa stjórnvöld lækkað virðisaukaskatt á tíðavörum og þannig viðurkennt að um nauðsynjavörur er að ræða fyrir um helming mannkyns og má þannig líkja við kaup á salernispappir, handþurrkum og öðrum slíkum vörum í skólum. Samhliða því að tryggja aukið aðgengi að tíðavörum er mikilvægt að auka fræðslu um tíðavörur á borð við álfabikar, fjölnota bindi og tíðarnærbuxur og auka þekkingu á þeim fjölmörgu valkostum sem nú bjóðast. Auk þess er mikilvægt að allir nemendur hljóti fræðslu um líkamlegan þroska allra kynja þannig að vinna megi gegn þeirri skömm sem oft fylgir því að byrja á blæðingum. Slíkum fordómum er best eytt með upplýsingum og því er mikilvægt að skólasamfélagið vinni saman að því að draga úr skömm sem fylgir eðlilegri líkamlegri starfssemi um helmings mannkyns.

Ég fagna þessarri tillögu og óska ykkur öllum til hamingju með fríar tíðavörur í grunnskólum borgarinnar.

Höfundur er varaborgarfulltrúi Vinstri grænna.

Greinin birtist fyrst á vísi

Leave a Comment

Filed under Blogg, Greinar

Þjónustugreiðslur vegna barna: Bylting í framkvæmd fjárhagsaðstoðar á Íslandi

Borgarráð samþykkti í gær breytingar á reglum um fjárhagsaðstoð sem flestar eiga rætur sínar að rekja til tillagna stýrihóps um aðgerðir gegn sárafátækt barna og fjölskyldna þeirra. Stýrihópurinn starfaði í umboði sviðsstjóra Velferðarsviðs Reykjavíkurborgar á árunum 2019-2020 og var ég í forsvari fyrir hann. Hópurinn lagði mikla áherslu á að ná víðtæku samráði, við fræðimenn, starfsmenn, notendur og fulltrúa samtaka sem hafa reynslu af því að starfa með fólki í fátækt. Hópurinn lagði til ýmsar úrbætur í þjónustu Velferðarsviðs bæði á sviði úrræða, reglna, upplýsingagjafar og samráðs. Rík áhersla var á að koma á fót þjónustugreiðslum til barna þeirra sem nutu fjárhagsaðstoðar til að tryggja þeim mikilvæga grunnþjónustu óháð efnahag foreldra.

Stærstu breytingarnar sem nú hafa verið samþykktar á reglum um fjárhagsaðstoð Reykjavíkurborgar felast í því, að heimildagreiðslur sem hafa verið til vegna barna verða nú þjónustugreiðslur, sem verða að sjálfkrafa rétti en ekki heimild. Þannig er hægt að veita börnum notenda fjárhagsaðstoðar ákveðna grunnþjónustu á vegum borgarinnar. Þjónustugreiðslurnar duga fyrir allt að átta tíma dvöl á leikskóla ásamt fæðisgjaldi, dvöl á frístundaheimili fimm daga í viku ásamt síðdegishressingu og skólamat fyrir hvert barn notenda fjárhagsaðstoðar.

Greiningar velferðarsviðs sýndu að fyrirkomulagið sem hefur verið við lýði varðandi heimildagreiðslur vegna barna, hamlaði notendum að sækja rétt sinn, þar sem fyrst þurfti að leggja út fyrir kostnaði og fá síðan hluta hans endurgreiddan. Fyrstu sex mánuði ársins 2019 nýttu einungis 41% foreldra á fjárhagsaðstoð heimildagreiðslur vegna barna. Með nýju fyrirkomulagi verður hægt að tryggja öllum notendum þjónustugreiðslur með skilvirkum hætti og börnum þeirra mikilvæga grunnþjónustu. Hér er um að ræða algjörlega nýja nálgun í framkvæmd fjárhagsaðstoðar hér á landi, barnmiðaða nálgun, þar sem litið er á sjálfstæðan rétt barna til þjónustu.

Þjónustugreiðslur vegna barna er bylting í framkvæmd fjárhagsaðstoðar hér á landi þar sem unnið er með hagsmuni og velferð barna að leiðarljósi. Þessarri mikilvægu breytingu ber að fagna enda mikilvægt skref í átt að barnvænna og betra samfélagi.

Höfundur er varaborgarfulltrúi Vinstri grænna

Greinin birtist fyrst á vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

Til hamingju með Ráð­gjafar­stofu inn­flytj­enda

Það er mikið fagnaðarefni að loksins sé Ráðgjafarstofa innflytjenda orðin að veruleika. Hávært ákall hefur verið meðal þeirra sem sinna margskonar þjónustu við innflytjendur um að sárlega hafi vantað samræmda og aðgengilega þjónustu á einum stað. Vinstri græn hafa tekið undir þetta ákall og haft það á stefnu sinni að boðið sé upp á heildstæða þjónustu sem veitt er með mannúð að leiðarljósi.

Ráðgjafarstofa innflytjenda er skýrt dæmi um mál þar sem markviss samvinna ríkis og sveitarfélaga ásamt grasrótarsamtökum og fagfólki í málaflokknum skilar árangri. Vorið 2018 var fyrsta heildstæða stefnan í málefnum innflytjenda, flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd samþykkt í borgarstjórn. Sú stefna, sem unnin var undir forystu Vinstri grænna í borginni, fól í sér fjölmargar aðgerðir sem krefjast aukins samstarfs ríkis og sveitarfélaga. Þar var lögð áhersla á að opnuð yrði upplýsingamiðstöð fyrir innflytjendur á höfuðborgarsvæðinu. Í kjölfar þessa ákalls samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu Vinstri grænna um að sett verði á fót Ráðgjafarstofa innflytjenda sem veitir sértæka ráðgjöf á einum stað. Nú hefur þessi mikilvæga ákvörðun loksins komið til framvæmda og því ber að fagna.

Það er mikilvægt að hafa ávallt í huga að þeir sem setjast hér að koma úr öllum áttum og hafa margvíslegar ástæður fyrir að setjast að á íslandi. Því getum við ekki litið á innflytjendur sem einsleitan hóp heldur verðum við að skipuleggja alla þjónustu með fjölbreytileika í huga. Ljóst er að ennþá er full þörf fyrir sértæka þjónustu fyrir innflytjendur. Margar augljósar staðreyndir, svo sem mismunum á vinnumarkaði og víðar, tala sínu máli. Þeir sem nýlega hafa sest hér að vita ekki hver réttindi þeirra eru, hvaða þjónusta stendur til boða eða hvert hægt er að sækja hana.

Saman getum við skapað samfélag án aðgreiningar þar sem öll fá þjónustu við hæfi. Með heildstæðri þjónustu og betri upplýsingagjöf má auðvelda nýjum íbúum sín fyrstu skref og er það öllum til heilla. Til hamingju með Ráðgjafarstofu innflytjenda.

Höfundur er varaborgarfulltrúi Vinstri grænna.

Greinin birtist fyrst á vísi

Leave a Comment

Filed under Greinar

Hús­næði fyrst – far­sæl stefna til fram­tíðar!

Allt fram til ársins 2014 var lítil framþróun í málaflokki heimilislausra í Reykjavík. Borgin rak gistiskýli fyrir heimilislausa karla í gamla farsóttarhúsinu á Þingholtsstræti auk þess sem kaffistofa Samhjálpar var opin yfir daginn. Hafði þetta fyrirkomulag verið nánast óbreytt um áratuga skeið. Fyrsta heildstæða stefnan í málefnum heimilislausra hjá Reykjavíkurborg var gerð árið 2008 og gilti til 2012. Næsta stefna tók gildi 2014 og gilti til ársins 2018. Velferðarráð bókaði á vormánuðum 2016 að skaðaminnkandi nálgun skyldi höfð að leiðarljósi í úrræðum velferðarsviðs fyrir heimilislausa. Á sama fundi var ákveðið að setja af stað fyrsta tilraunaverkefnið hér á landi um „Húsnæði fyrst“ í þjónustu við heimilislausa með miklar þjónustuþarfir. Fulltrúar Vinstri grænna hafa staðið með innleiðingu skaðaminnkunar og „Húsnæði fyrst“ allt frá upphafi enda á enginn að vera heimilislaus í Reykjavík.

Ný stefna Reykjavíkurborgar í málefnum heimilslausra með miklar þjónustuþarfir var samþykkt árið 2019. Helstu breytingar sem fólust í þeirri stefnu voru að innleiða formlega hugmyndafræði um skaðaminnkun og „Húsnæði fyrs“ í stefnu borgarinnar en auk þess var sérstök áhersla lögð á að skoða og taka tillit til aðstæðna heimilslausra kvenna sérstaklega, en rannsóknir sýna að vandi þeirra er oft meira falinn úti í samfélaginu. Skaðaminnkandi nálgun byggir í grunninn á nálgun mannúðar og skynsemi og því að viðurkenna réttindi fólks sem notar vímuefni og veita þeim aðstoð til að draga úr þeim skaða sem af neyslunni hlýst, bæði fyrir neytendur og samfélagið í heild. Ekki er gerð krafa um að hætta neyslu til að eiga rétt á aðstoð og stuðningi.

Hugmyndafræði um „Húsnæði fyrst“ gengur út frá því að húsnæði sé grunnþörf og teljist til mannréttinda. Það að einstaklingar hafi öruggt húsaskjól er forsenda þess að hægt sé að vinna með aðra þætti sem einstaklingar með fjölþættan vanda glíma við. Einstaklingar sem hafa átt sögu um erfiðleika við að halda heimili þurfa til þess markvissan stuðning. Húsnæðinu þarf því ávallt að fylgja þjónusta. Áhersla er lögð á auðvelt aðgengi og byggir hugmyndafræðin á gildum skaðaminnkunar. „Húsnæðið fyrst“ er gagnreynd aðferð sem hefur sannað gildi sitt víða um heim. Rannsóknir sýna að „Húsnæði fyrst“ dregur úr bráðakomum á sjúkrahús og innlögnum. Minnkar notkun á neyðarathvörfum, dregur úr tíðni vimuefnameðferða. Fækkar fangelsisdómum og dregur úr vistun í fangaklefum vegna skorts á húsnæði. Hugmyndafræðin eykur lífsgæði þjónustuþega, aðtandenda þeirra og er farsæl fyrir samfélagið allt.

Reykjavíkurborg hefur staðið fyrir mikilli uppbyggingu fyrir heimilislausa með miklar þjónustuþarfir á síðustu árum. Margt hefur verið gert, fest hafa verið kaup á 20 smáhúsum, nýtt heimili fyrir tvígreindar konur hefur verið opnað, nýtt gistiskýli fyrir yngri heimilislausa karla hefur verið opnað og íbúðum í sjálfstæðri búsetu með stuðningi hefur fjölgað jafnt og þétt. Auk þess er verið að ræða við ríkið um rekstur neyslurýmis og sérhæfðra hjúkrunarrýma fyrir eldri heimilislausa einstaklinga. Stefna borgarinnar er skýr og gengur út að þjónusta einstaklinginn þar sem hann er staddur á hans forsendum og viðurkenna rétt allra til heimilis óháð aðstæðum. Til þess að ná því markmiði starfar meðal annars öflugt Vettvangs- og ráðgjafarteymi sem þjónustar heimilislausa einstaklinga þar sem þeir eru staddir á þeirra forsendum en slíkt er nauðsynlegt til að langvarandi árangur náist í málaflokknum.

Við skulum öll hafa kjark og þor til að standa með rétti allra til húsnæðis. Öll eigum við rétt á öruggum stað til að búa á. Með mannúð og fordómaleysi samfélagsins að leiðarljósi getum við áorkað miklu í sameiningu. Ég vil að lokum hvetja ykkur öll til að hjálpa okkur í baráttunni fyrir fjölgun úrræða í málaflokknum, hún er vissulega upp á líf og dauða.

Leave a Comment

Filed under Greinar